BANKALARDA YENİDEN YAPILANMA TAMAMLANAMADI

, , Sende yorum yap

OLAYLARIN IÇINDEN / Tevfik Güngör

BANKALARDA YENİDEN YAPILANMA TAMAMLANAMADI

BDDK Başkanı’nın önceki günkü açıklamalarıyla bankalar gene gündeme geldi.

BDDK Başkanı banka sisteminin yeniden yapılandırılması için kamu kaynaklarından kamu bankalarına 21.9 milyar dolarlık, fon bankalarına 21.7 milyar dolarlık kaynak aktar ildiğini açıkladı.

Acaba bu kadar pahalı bir yeniden yapılandırma operasyonu sonunda banka sistemi tıkır tıkır işler hale geldi mi?

Banka sisteminin tıkır tıkır islemesi demek. (1) Öncelikle bankaların mevduat toplama ve kredi verme işlemleri ile diğer hizmet işlemlerinden kâr etmeleri demektir. Esas bankacılık işleminden kâr edecekler ki yasayacaklar. (2) Kaynaklarını ekonomiye kredi olarak yönlendirmeleri demektir. Kaynaklarını ekonomiye yönlendirecekler ki, yatırım yapılsın, üretim yapılsın, ekonomi büyüsün.

Bankalar Birliği bankalarımızın haziran sonundaki durumlarını yansıtan bu rakamları yayınladı.

Bu rakamlara bakıyoruz ve şunları görüyoruz:

(1) Bankalar kaynaklarının üçte birini kredi olarak değerlendirebiliyor. Kredi olarak kullanılan kaynakların nerede ise iki misli imkân Hazine bonosuna yatırıyor.

Bankaların ayakta kalmasını Hazine bonolarına yatırdıkları paranın faiz geliri sağlıyor. Bankaları karşı gösteren de bu faiz gelirinin yüksekliği.

Haziran sonunda (altı aylık dönemde) bankaların faiz gelir ve giderleri (trilyon TL) olarak söyle:

I. Faiz geliri 15.782

1) Kredilerden 4.204

2) Para piyasasından 1.222

3) Bono-tahvilden 9.442

4) Diğer 914

II. Faiz gideri 11.768

1) Mevduata 10.105

2) Para piyasasına 1.023

3) Diğer 1.023

III. Net faiz geliri 4.013

IV. Net diğer gelirler 1.332

V. Net dönem kari 1.726

Burada önemli bir nokta var. Hazine bonosu faizleri geriledikçe bankaların faiz gelirlerinde önemli düşme olacak. Bu da bankaların kârlı bilanço göstermelerini zorlaştıracak.

(2) Bankaların bono ve tahvil portföylerini kısa sürede nakde çevirme imkânları da yok gibi.

Çünkü tahvil ve bono stokunun hemen yarısı vadeye kadar tutulması gereken ve de banka sisteminin yeniden yapılandırılması için banka sisteminin kasalarına devlet tarafından konulan tahvil ve bonolar.

Dikkat çeken bir nokta da Hazine'nin bono ve tahvil faizi olarak banka sistemine yılın ilk yarısında 9.4 katrilyon lira kaynak aktarmasıdır. Bu faiz desteği bankaların tüm mevduata ödedikleri faize eşit bir değer ifade etmektedir.

Açık anlatımıyla banka bilançolarında paranın nereden gelerek nereye gittiğini iyice tahlil etmeden durumu anlamak zordur.

Henüz banka sisteminde yeniden yapılanmanın tamamlanamadığı ortadadır.

Bankalar nereden para buluyor?

(Yılın ilk yarısına ait rakamlar)

(Trilyon TL)

2003 Haziran / 2002 Haziran

Öz Kaynaklar 30.146 / 25.698

Alınan krediler 15.648 / 17.878

Para piyasaları 10.101 / 9.053

Mevduat 137.867 / 142.387

Toplam aktif/pasif 212.660 / 212.675

Bankalar nereye para yatırıyor?

(Yılın ilk yarısına ait rakamlar)

(Trilyon TL)

2003 Haziran / 2002 Haziran

Menkul değerler (tahvil-bono) 92.667 / 86.110

– Alım satım 24.434 / 20.827

– Satılmaya hazır 20.005 / 17.668

– Vadeye kadar tutulacak 48.228 / 47.615

Yurtiçi ve dışı bankalar 8.108 / 11.957

Para piyasaları 7.595 / 8.528

Krediler 57.842 / 56.370

 

 

Sende yorum yap