Bankalarda altın hesabı projesi

, , Sende yorum yap

HALKIN elindeki altinlarin mali kuruluslar araciligiyla ekonominin finansmanina yöneltilmesi yolunda Özal Hükü-meti’nce yapilan hazirliklarla ilgili olarak 31 Aralik 1983 günü Milliyet Gazetesinde yayinlanan Teoman Erel’in yazisi ilgi uyandirdi. Teoman Erel’in Hükümete yakin uzmanlari kaynak göstererek verdigi habere göre, bir Merkez Bankasi tebligi ile, bankalarda altinla hesap açilmasi önerisi üzerinde durulmaktadir. Isteyenler, altinlarini bankaya tevdi ederek bankada vadeli hesap açacaklardir. Banka vade sonunda altinin o günkü dünya fiyati üzerinden ana para ve faizi döviz olarak ödeyecektir. Tevdiat sahibinin vadeden önce hesabini bozmayi arzulamasi halinde, tevdi edilen altinin o günkü borsa degeri karsiligi Türk Lirasi olarak ödenecektir. Anlasildigi kadari ile, bankaya tevdi edilecek altinin, tekrar altin olarak geri alinmasi söz konusu degildir. Vade sonu beklenirse tevdi edilen altin miktarinin o günkü borsa degerinden karsiligi ve faizi döviz olarak ödenecek, vadeden önce ise ödeme Türk Lirasi ile yapilacaktir.
ÇALISMAYI yapanlardan kaynaklanan bilgilere göre “altin hesabi projesi”, halkin elinde 20-30 milyar dolarlik altin bulundugu ve altin hesabi uygulamasina geçilmesi halinde bunun en az 2-3 milyar dolarlik kisminin bankalara tevdi edilebilecegi varsayimina dayanmaktadir. Anlasildigi kadari ile, bankalarda toplanacak 2-3 milyar dolarlik altin, dünya piyasalarinda satilarak dövize çevrilecek ve bu döviz ile ekonominin finansman ihtiyaci karsilanacaktir.
BANKALARDA altinla hesap açilmasi “teorik olarak” çok cazip ve yerinde bir tesebbüstür. Ancak uygulanmasi güç ve riskli bir projedir. Teorik olarak dis kaynaklardan döviz kredisi bulmak için zorlamalara gitmek yerine, ülkede mevcut potansiyeli degerlendirmek akla en yakin yoldur. Kaldi ki, dis finansman kaynaklarinin bugünkü durumunda Türkiye’nin kredi bulma imkanlarinin sinirli oldugu da bilinmektedir. “Ölü bir yatirim olan” altini faizli hesaba dönüstürmek cazip olabilir. Hele, devlet güvencesinde, altinin borsa fiyati üzerinden “aynen” olmasa da, “nakden” vade sonunda veya istenildiginde geri iadesi taahhüdü cezibeyi artiracaktir. Örnegin, 10 adet Cumhuriyet altini olan kisi, bu altinlari bir bankaya tevdi edip 10 altinlik tevdiat hesabi açtiginda, kendisine vade sonunda o günkü piyasadan 10 Cumhuriyet altini alabilecek miktarda döviz ödemesi yapilacak, ayrica faiz ödenecektir. Tevdiat sahibine hernekadar iade altin olarak yapilmiyorsa da, iade sirasinda tevdi ettigi miktarda altin alabilecegi nakdin ödenmesi saglanmaktadir. ,
BU sistemde toplanan altinlar karsiligi hazinenin yükü faiz altin degerindeki artis ve fiyat artislarindan kaynaklana-caktir. Dünya piyasalarinda altin fiyati ayni kaldigi halde, fiyat artislari devam ediyorsa, bu artis oraninda hazinenin borcu büyüyecektir. Buna normal olarak bir de faiz yükü eklenecek-tir. Dünya altin fiyatlari düstügünde hazine karli çikacak, artti ginda borcu da artacaktir. Vade sonunda ana para ödemeleri nin döviz ile yapilmasi düsüncesinin gerekçesi su anda bilin memektedir. Hesap sahibi piyasadan tekrar altin almak isterse döviz ile degil Türk Lirasi ile alacagina göre vade sonu öde melerin de, dünya altin fiyatlari dikkate alinarak, o günkü dö viz kuru üzerinden Türk Lirasi deger üzerinden yapilmasi akli yakin gelmektedir.
BU sistemde toplanan altinlar karsiligi hazinenin yükü faiz altin degerindeki artis ve fiyat artislarindan kaynaklanacaktir. Dünya piyasalarinda altin fiyati ayni kaldigi halde, fiyat artislari devam ediyorsa, bu artis oraninda hazinenin borcu büyüyecektir. Buna normal olarak bir de faiz yükü eklenecektir. Dünya altin fiyatlari düstügünde hazine karli çikacak, arttiginda borcu da artacaktir. Vade sonunda ana para ödemelerinin döviz ile yapilmasi düsüncesinin gerekçesi su anda bilinmemektedir. Hesap sahibi piyasadan tekrar altin almak isterse döviz ile degil Türk Lirasi ile alacagina göre vade sonu ödemelerin de”, dünya altin fiyatlari dikkate alinarak, o günkü döviz kuru üzerinden Türk Lirasi deger üzerinden yapilmasi akla yakin gelmektedir.
BU yoldan bankalarda toplanacak hesaplarin, “büyük adet-ler kanunu”na göre hareket görmeyecegi de dikkate alinarak, önemli miktarda altin toplanmasi halinde, ciddi bir döviz kaynagina kavusulmasi cazip görünmektedir. Ancak, Türkiye’de halkda “altin”in ayri bir degeri ve önemi vardir. Altin üzerine gelistirilecek modellerde halkin bu konudaki “hassasiyetinin” gözönünde tutularak uygulamaya çok dikkatli geçilmesi zorunludur.

 

Sende yorum yap