Bankalar büyük rakamlarda dışarıdan borçlanıyor

, , Sende yorum yap

Büyük bankalarimiz, büyük miktarlarda dis borçlanma gerçeklestirir oldu. Son bir ayda bankalarimiz “sendikasyon” yoluyla yaklasik 2 milyar dolar getirdi.
Bu borçlanmalar ülkenin kredi itibarini gösteriyor, bankalarimizin becerisini gösteriyor. Ülkenin döviz kaynaklarini zenginlestiriyor… Bütün bunlar güzel de… Acaba bankalarimiz neden borçlaniyor? Bankalardan yogun döviz talebi var da, bankalar bu dövizleri krediye mi dönüstürecek? Kredi alanlar yatirim ve üretim mi yapacak?
Tam tersine, tüketici kredisi talebi disinda yatirima ve üretime dönük kredi taleplerinde durgunluk var.
Bankalarda mevduat hesabi açtiranlarin çogunlugu döviz mevduat hesabi açtiriyor. Bankalarin dövize ihtiyaçlari yok.
O halde acaba bankalar neden döviz ile borçlaniyor?
Döviz ile borçlanarak dövizi Türk Lirasi’na dönüstürmenin kazanci devam ettigi için bankalar borçlaniyor. Aksi olsa idi, açik pozisyonlarini (döviz yükümlülüklerini) büyütmez, tersine daraltma arayisina girerlerdi.
2001 yili Haziran ayina kadar Merkez Banka-si’niri döviz kurunu kaziga baglama garantisi, bankalari dis borçlanmada yüreklendiriyor.
Kimse “devalüasyondan söz etmez oldu?..Devalüasyon korkusu yok oldu. Insallah Türk parasinin degerinde bir ayarlama zorunlulugu ortaya çikmaz. Fakat bu olasilik her zaman düsünülmelidir. Çünkü uzun süreli bir sabit kur uygulamasindan sonra, enflasyon ile döviz kuru ayarlamasi farkinin bir sekilde giderilmesi zorunlulugu ortaya çikar.
Böyle bir olasilik bankalar için, döviz borcu büyük bankalar için çok büyük bir tehlikedir. Yüzde lÖ’luk bir kur ayarlamasi l milyar dolar açik pozisyonu (döviz yükümlülügü) olan bankaya 100 milyon dolar yük getirir. Yüzde 15 ayarlama, yüzde 20 ayarlama bankayi ezer, geçer.
Bu tip büyük borçlanmalar bankalar için oldugu kadar Hazine ve Merkez Bankasi için de tehlikelidir. Çünkü, banka sisteminin büyük döviz riski Hazine ve Merkez Bankasi’m zamaninda ve ciddi tedbir almaktan alikoyar. Önemli kur ayarlamalarinda banka sistemini sarsmaktan korkan Hazine ve Merkez Bankasi, kur ayarlamalarini geciktirir. Faturasini büyütür.
Bugün kimse ortaya çikiip da, “bankalarin sendikasyon yoluyla döviz kredisi kullanmalari sinirlandirilmalidir veya kontrol altina alinmalidir” diyemez. Bu olmayacak bir seydir. Fakat Hazine, Merkez Bankasi ve bankalarin bu konuda iyi bir diyalog içinde olmalari, gelismeleri tehjjke, sinirini zorlamayacak biçimde yönlendirmeleri mümkündür.

 

Sende yorum yap