Avrasya Türkiye üzerinden dünya ile bütünleşemiyor

, , Sende yorum yap

Cumhurbaskani Süleyman Demirel, Bakü-Ceyhan petrol ve Hazar geçisli dogalgaz boru hatti projelerinin en kisa zamanda gerçeklestirilmesinin Türkiye’nin temel önceligi oldugunu yineledi. Bu boru hatti gerçeklestirildiginde Avrasya Türkiye üzerinden dünya ile bütünlesecek dedi. Cumhurbaskani, Istanbul’daki 2’inci Avrasya Ekonomi Zirvesi’ne gönderdigi iyi niyet mesajinda genel degerlemeler disinda sadece Bakü-Ceyhan boru hattinin önemini vurgulamakla yetindi. Baska seylerden, baska projelerden sözetmedi.
Bu Bakü-Ceyhan boru hatti projesinin önemi baslangiçtan bu yana oldugundan fazla abartiliyor. Gerçeklesmesi (ekonomik bakimdan verimli olmadigi için) simdilik bir hayal gibi görülen bu proje agizlara sakiz edildi. Her konuda bu öne sürülüyor.
Acaba tek basina Bakü-Ceyhan boru hatti Türkiye’ye ne getirir? Bu boru hattinin önemini abartanlann, hemen döseli duran Irak Boru Hatti’nin Türkiye’ye ne getirdigine bakmalarinda yarar vardir.
Avrasya ülkeleri ile isbirligini sadece Bakü-Ceyhan boru hattina baglamak Türkiye’nin bu bölgeden giderek uzaklasmasina neden olmaktadir.
Günümüzde bölgesel ekonomik bütünlesmelerin önemi giderek artmaktadir.
Türkiye, bölgesinde böyle bütünlesme hareketlerine liderlik için yola çikta ama basarili olamadi. Pakistan, Iran ve Irak ile bir deneme yapildi olmadi. Karadeniz Ekonomik Isbirligi Örgütü çalismayan bir topluluk.
Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birligi dagildiginda Avrasya ülkeleri Türkiye’ye daha yakindi. Dünyanin baska köselerindeki ülkeler Avrasya ülkelerine Türkiye üzerinden ulasabileceklerini tahmin ediyordu. Türkiye bu firsati kaçirdi. Simdi bu ülkelere gene Moskova üzerinden ulasiliyor. Gene bu ülkelerde Moskova’nin gücü önemli.
Fakat gene de bu ülkelerin Türkiye ile bagi var. Özel sektör kuruluslan bu ülkelerde ticari iliskileri canli tutmaya çabaliyor.
Ama bu böyle devam edemez.
Türkiye’nin Avrasya ülkelerini bir araya getirecek bir ekonomik bütünlesme hareketi olasiligini arastirmasi gerekir. Her ne kadar bu konuda geç kalindi ise de bu ol-mayacak bir sey degildir. Burada önemli olan bu tip bir bütünlesmeyi sâdece Türkiye’nin menfaati açisindan degil, tüm katilimcilarin ortak yararlan açisindan degerlendirmektir. Böyle bir menfaat dengesi kurulur ise, bu taraflara büyük yarar getirir.
Avrasya ülkelerinin kredibiliteleri artar. Dünya pazarlarina daha güçlü çikmalari mümkün olur. Türkiye için de bu çok önemlidir. Böylece Türkiye “itibari” gücünün ve potansiyelini “pratikde” gösterme sansina kavusur.
Çünkü biz devamli olarak Avrasya ülkelerinin “agabeyi” oldugumuzu söylüyor ama “kendimiz söylüyor, kendimiz dinliyoruz” agabey olarak onlarin üzerinde ne gücümüz var, ne de onlarin agabey olarak bize saygilari var.
Körün degnegi gibi belledigimiz su Bakü-Ceyhan projesi hayalini unutup gerçeklere dönebilsek birseyler yapma imkani ortaya çikabilecek.

 

Sende yorum yap