Altın rafinerisi ve altın borsası ne işe yarayacak?

, , Sende yorum yap

World Golda Council (Dünya Altin Konseyi) Türkiye Genel Müdürü Murat Akman’in, Konseyin geçen hafta sonu Istanbul’da yapilan 7: Yillik Olagan Toplantisi’nda yaptigi konusmanin belli bölümlerini dün sizlere aktarmistim.
Bugün. Murat Akman’in Türkiye’de altin rafinerisi ve altin borsasi ihtiyaci konusunda yaptigi açiklamalari özetleyecegim.
Ilginizi çekecegini umuyorum.
***
1985 yilinin basina kadar yasalar altin ithaline imkân vermiyordu. Daha sonra Merkez Bankasi’na iç piyasaya altin satma yetkisi verildi. Merkez Bankasi’nin ilk uyguladigi sistemde, satislar Türk Lirasi ile yapiliyor ve dolayisiyla dünya altin fiyatlari ile rekabet edemiyordu. Bunu izleyen dört yil içinde toplam satislar sadece 46 ton düzeyinde kaldi. 1989 yilinda Merkez Bankasi simdiki sistemi uygulamaya basladi. Çesitli saticilardan temin ettigi 995 kiloluk külçe stoklarini dünya piyasa fiyatlarina çok yakin fiyatlarla ABD Dolari bazinda satmaya ve bu satislarda masraflari için de kilo basina 22 ABD Dolari almaya basladi.
Bu sistemin yürürlüge girmesinden sonra Türkiye’ye giren kaçak altin orani önemsiz bir düzeye düstü ve Körfez Savasi’na kadar Merkez Bankasi’nin ithalati düzenli bir sekilde artti. Irak ticaretine konulan ambargo nedeniyle Türk ekonomisinin zayiflamasina sebep olan ve turizmi tamamen öldüren Körfez krizi altin mücevher sektörünü de son derece olumsuz bir sekilde etkiledi ve Sektör dünyadaki siralamaya göre besincilikten yedincili-ge düstü. Ancak, 1992’de durum düzelmeye basladi ve bu düzelme 1993’te de devam etti.
***
Yeni Sermaye Piyasasi Yasasi ve çesitli kararnamelerdeki degisikliklerle, bankalarin oyuncu olarak altin piyasasina girmeleri saglandi. Bankalarin altin mevduat hesaplari, altin birikim planlari ve altin sertifikalari gibi altina dayali finansal enstrümanlar yaratmalari imkâni getirildi.
Bankacilik sektörünün altin piyasasina girmesinin sadece talebi artiran yeni finansal ürünler ve arz konusunda çesitlilik yaratmakla kalmayacak, ayni zamanda yeni ürünlerine bagli olarak biriken altini borç vermek suretiyle mücevher imalat sektörünün finansal sorunlarini ve vergi sorunlarinin çözümüne de yardimci olacagi tahmin ediliyor.
Simdi bankalarin altin sertifikasi çikaracaklari, altin hesaplari açacaklari bir dönem basliyor.
Yapilan arastirmalarda tasarruf sahiplerinin yarisi altina dayali tasarruf hesaplarina ilgi duyabileceklerini belirtmis. Ellerinde altin bulunanlarin % 5’i, altinlarini bu yeni sistemdeki araçlarla degistirebileceklerini söylemis.
Tabii ki uygulama baslamadan bu konuda neler olabilecegini simdiden tahmin etmek çok güç
***
Sistemin verimli bir sekilde çalisabilmesi için piyasada “destek” alaninda yeni oyunculara ihtiyaç olacak önemli iki oyuncu var. Bunlardan biri aritim tesisleri, digeri ise borsa.
Rafineri – Aritma Tesisi ihtiyaci
Rafineri hurdanin aritiminin yaninda, piyasada birkaç fonksiyona sahip olacak. Halen, mücevher için gerekli alasimlari atölyeler kendileri hazirlamakta. 5,10 ve hatta 20 isçi çalistiran bir mücevher imalat tesisinin bir metalürji mühendisi kullanmasi ve modern makinelere yatirim yapmasi mümkün degil. Küçük atölyelerin çogu, isiyi erimis maddenin rengine göre tahmin ederek alasimlari kömür ocaklarinda hazirlamakta ve dolayisiyla sonuç büyük ölçüde ustanin yetenegine bagli olmakta ve külçenin döküm isisindaki herhangi bir hata sonuçta mücevherin yüzeyinde görülebilmekte.Aritim tesisi çesitli ayarlardaki ve renkelerdeki alasimi mücevher imalat sektörü ile tabaka veya tel seklinde verebilir ve böylece mücevherlerin isçiligi daha iyi olabilir.
Ayrica, aritim tesisleri gelecek yillarda üretime baslayacak altin ocaklarindan veya yurt disindaki ocaklardan elde edilecek cevherleri artirip, altin külçelerini uluslararasi pazarlara ihraç edebilir.
Altin Borsasi Ihtiyaci
Borsa fiziki alim ve satim yapan bankalarin pazari olmak disinda baska fonksiyonlara da sahip olacak. Yeni Sermaye Piyasasi Yasasi’na göre, daha önce sadece devlet tahvili ve gayrimenkul satin almalarina izin verilen kurumsal yatirimcilar portföylerine degerli metaller de dahil tüm finansal enstrümanlari katma hakkini kazandi. Bunlarin ayni zamanda fiziki ticareti yapabilmek için resmi altin borsasina da ihtiyaçlari var. Ancak daha da önemlisi gerek bankalarin, gerekse kurumsal yatirimcilarin altinla olan iliskilerini yöneterek risklerini karsilamak için bir pazara ihtiyaçlari olmasi.
Bunu gerçeklestirmek için altina karsi kâgit üzerindeki talepleri karsilayacak bir borsa gerekli. Bu altin borsasi, bir yandan fiziksel anlamda altin ve altin türevleri ticareti ile yerel piyasaya hizmet ederken, öte yandan da yeni mevzuata göre borsada islem yapan bankalar kendi altinlarini ithal edebileceklerinden külçe altinin ihraç/mal merkezi olarak çalisabilecekler.

 

Sende yorum yap