ABD’de “Market Bonanzas”

, , Sende yorum yap

ABD’de federal mevzuata göre, bir kisi veya ailenin, halka açik sirketin yüzde 5’inden fazla payina sahip olmasi, o sirketin o kisi veya aile tarafindan kontrol edilebilecegi seklinde “kabul görmektedir.”.
Halka açik sirketlerde, kisi ve aile paylarinin miktari iki yönden önem tasimaktadir:
(1) Sirketin yönetiminde etkinlik,
(2) Sirketin hisse senetlerinin borsada deger kazanmasina paralel olarak, kisi ve ailelerin bir yilda sagladiklari (kazanç) deger artisi.
Sirket yönetiminde etkinlik kâri artirmak bakimindan önemli olduguna göre, nihai hedef, sirketdeki hisselere karsilik en yüksek verimi saglamaktir.
Hisse karsiligi verim nedir?
Hisse karsiligi:
(1) Sirketin her yil dagitilan kârindan pay alinir.
(2) Hisse senedinin borsada degerinin yükselmesi sahibine kazanç saglar.
Türkiye’de bilinmeyen ve anlasilmayan iste budur. Hisse senedinin degerinin sirketin her yil dagitacagi kâr miktari tayin etmez. Borsadaki deger artisi etkiler Borsadaki deger artisi kârliliga bagladir. Fakat baska seylerden de onu yükseltir. Sirketin gelisme imkani, yen yatirimlari vesaire .
U.S.N News and World Report Deresi her yil ABD’de halka açik sir-ketlerde büyük paya sahip kisi ve aileler için “100 büyüklükler” listesi yayinlanmaktadar.
Bu “100 büyükler” üstesi, ABD’nin zengin yüz kisisi veya ABD’de en çok kazanan yüz aile degildir. Bir yil önceki duruma göre, halka açik sirketlerden “hisse senetlerinin toplam piyasa degeri en yüksek” sirket veya Holdinglerde, yüzde besden fazla paya sahip olan kisi ve ailelerden, borsalardaki hisse senedi deger artisi nedeniyle en fazla kazanç saglayanlar Üsteye alinmaktadir. Bu listeye de (100: Market Bonanzas) de-nilmektedir.
Asagida bu listenin ilk yarisi “50 büyük” verilmektedir:
ABD’de Halka Açik Sirketlerin Toplam Hisse Degeri ve En Büyük Paya Sahip Kisi veya Aileler

Toplam Kisinin veya Hisse Degeri Ailenin Hissesi (milyon $) (yüzde)
Sam Walton Ailesi. Wal-Mart Magazalari 6.268 38.6
Du Pont Ailesi, Du Pont Kimya Tesisleri 4.707 17.5
Banoroft Ailesi Wal! Street-Yayincilik 2.805 53,9
F C Bronfman Ailesi, Seagram Viski ve Içki 2.742 38.3
L. Wexner. Kadin Giyimi 2.566 32.1
J, Dorrance Ailesi, Campbell kutu yiyecek 2.564 57.1
David Packard, Elektronik Sanayii 2.485 17.0
Bass Brothers Ailesi, Miki Fare-Walt Disney 2.067 18.0
Otis Chandler Ailesi, I.os Angles Tinips Yayinlar 1.875 34.9
Warren Buffet, Perakende Magazalar 1.687 41.8
H W, Ford Ailesi, Ford Motor Otomobilcilik 1.605 7.3
L.P K. fisch, CBS Yayincilik ve Posta Seivisi 1.294 23.7
W. Hewlett, Hewlett Packard Elektronik. 1.241 8.5
E M. Kauffman, Ilaç Sanayii 1.208 23.4
A.A Busrh, Bira Sanayii 1.179 13.2
W.H. Gates. Microsoft Kompüter 1.056 41.8
J.W. Marriot, Bira ve Otelcilik 1.029 20.7
R S Weis Ailesi, Perakende dükkan zinciri 950 71.4
NortstromAilesi, Perakende Dükkan Zinciri 918 41.4
D, Fisher, Gap Giyim Magazalari 901 42.9
M.Petrie, Patrie Kadin Giyim Magazalar 867 59.4
J. Crown Ailesi, General Dynamics Harp Sanayii 804 19.0
J. Koroc, Mc Donald’s Sandviç Zinciri 797 7.9
D. Tyson A;lesi. Tavuk ve Gida Magazalar; 785 54.7
A.O Suizberger Ailesi, New York Times, Yav.ncilik 781 21.8
J.E. Oavis Ailesi, Magaza Zinciri 707 37.1
G. Gund Ailesi, Keliogg Gida Maddeleri 695 8.0
Coors Ailesi, Biracilik 672 70,0
D Hillenbran.d Ailesi, Giyim Sanayi 666 62.0
R. Milliken Ailesi, Mercantjle Giyim 665 39.1
K. Graham Ailesi. Washington Post Yayincilik 662 27.9
E. Haub, Gida Sanayii 658 52.4
O.B. Thorne Ailesi, Yayincilik 630 55.6
A.’Wang Ailesi, Wang Kompüterleri 621 26.4
M. Mandel Ailesi, Premier Elektrik Sanayii 621 56.6
H.Mc. Grow Ailesi. Mc Graww-Hill Yayncilik 620 19.0
F.B. Gottwald Ailesi, Petrokimya Sanayi 617 16.8
R,L Disney Ailesi, Walt Disney isletmesi 602 7.4
W.L. Lyon Brown Ailesi, Viski üretimi 575 37.5
G Donnelley Ailesi, Perakende Satis 574 20.0
R.A. Stnith Ailesi, Sinema Zinciri 567 32.5
S.î7. .Stinbery, Perakende Satis Teskilati 552 77,5
H. Singleton. Savas Sanayi için Elektronik 547 13.0
J.H Krehbiel Ailesi. Elektronik Sanayii 543 49.1
S W Mead Ailesi, .Kagit Sanayii 537 41.1
W.R., Kelly. T.E. Addrely, Hizmet ve Servis 537 59.6
P.G. Alien. Microsoft Kornpüter Sanayii 517 20.5
H.B. Smith Ailesi. Yan Sanayii 494 21.0
R.W Galviri Motorola Haberlesme Sanayii 484 7.0
J.O. Haas Ailesi, Kimya Sanayii 454 15.2
Kaynak; U.S. News and World Repat, July 6.1987
Acaba bu iiste neden önemlidir?
Örnegin, listenin 16’inci sirasinda adi gecen Gates, 31 yasinda Har-.vard’dan ayrilma bir yeni milyarderdir. Arkadasi Paul Ailen ite on yi! önce biraraya gelmis, acaba nasil milyarder oluruz diye düsünmeye baslamis. Görmüs ki çag, kompüter çagi. Fakat kompüter yapmak hem pahali hem güç bir sey. Fakat piyasada en az 11 milyon personel kompüter var. Bunlari kullananlar için program lazim, yan parçalar lazim. Her kompü-terde kullanilabilecek programlar ve yan hizmetler verecek bir sirket kurmus. Hele geçen Nisan ayinda IBM Gates’in firmasi Microsoft’un ürünlerini resmen taniyinca Gates’in talihi parlamis. 1986 yilinda Gates’in hisseleri borsada % 244.8 deger kazanmis. Bu yoldan Gates’in 1986 yili net kazanci 750 milyon dolar.
Ayni sekilde ABD’de Walt-Mart perakende magazalarinin % 38.6 hissesine sahip S. Walton Ailesi, hisseleri borsada deger kazandigindan 1986 yilinda 2 milyar dolar sahibi olmuslar. Du Pont firmasinin % 17.5’una sahip ailenin, hisse senetlerinin borsada deger kazanmasi sonucu varlik artislari 1.5 milyar dolar.
Derginin arastirmasina göre 100 büyük’lerde pay sahibi olanlar borsadaki deger artisi nedeniyle 1986 yilinda yaklasik % 30 kazanç sahibi olmuslar ki, paylarina göre bu kazanç 75.2 milyar dolara tekabül ediyormus. Ve bu rakam Paris Borsasi’nda kayitli tüm sirketlerin degerinin üzerinde imis.
100 büyükler listesinde ll’inci sirada olan H.W. Ford Ailesi’nin Fort Sirketi’ni % 7.3 pay ile kontrol ettigi görülüyor.
Listeye 17 gazete ve kitap yayincisinin girmesi ilginç. Gazete ve kitap yayinlayan dünyanin ünlü firmalarinda ailelerin sirketleri yüzde 30 veya yüzde 20 gibi düsük paylarla kontrol ettikleri dikkati çekiyor. Listede perakende ticaret yapan, giyim esyasi satan magazalarin çoklugu, kompüter firmalari disinda sanayi firmalarinin listede beklenenden az yer almalari dikkati çeken diger önemli noktalar.
ABD’de sermaye piyasasi mütesebbislere kâr, ekonomik hayata can veriyor. Türkiye’de ise sermaye piyasasini öldürmek marifet sayiliyor.

 

Sende yorum yap