ABD gezisi neden önemli ?

, , Sende yorum yap

Özal’in ABD gezisi, Türkiye için önemlidir. Çünkü 1980 yi lindan buyana, ilk defa olarak bir Batili ülke Türk Hükü meti’nin Basini resmi olarak kabul etmektedir. Gözden kaçan veya bilindigi halde, bilinmemezlikten gelen konu. 1980 yilin dan buyana (su veya bu sebep ile) Batili ÜlkelerinTürk Hükü metleriyle resmi iliskiden kaçindiklaridir. Bu nedenle Türk Hü kümetlerinin üst düzey yetkilileri (uluslararasi toplantilara ka tilmak ve özel ziyaretler hariç) Batili Ülkelerden resmi anlam da davet almamislardir.
ABD Davetini takiben, diger Batili Ülkelerin özellikle Bati Av rupali ülkelerin de Türk Hükümetleriyle benzer temaslara gir mesi Türkiye için önem tasiuan bir konudur.
Bunun disinda, Ozal’in gezisi belli konularda Türkiye’ye iyi lik rüzgarlari estirebilir:
— ABD Yönetiminin Türkiye politikasinda daha müsama hakar davranmasina katkisi olabilir.
— ABD Yönetiminin askeri ve ekonomik yardim konusun daki rakkamlarini artirmasa bile, kisma egilimini önleyebilir.
—. ABD’deki uluslararasi finansman kuruluslarinin, IMF ve Dünya Bankasi’nin Türkiye’nin ekonomik politikalarina daha olumlu yaklasmalarina yardimci olabilir.
Ozal’in bu kuruluslardan “olumlu yaklasim” bekleyisi, IMF’ in sartlarinda çok kati olmamasi, Dünya Bankasi’nin ise, TSKB tarafindan kullandirilacak kur garantili yatirim kredileri uygu lamasina yesil isik yakmasidir.
— New York Bankalarinin Türkiye konusundaki tereddüt lerini silebilir.
Son zamanlarda Türkiye içindeki ve disindaki yayin organ larinda Türk ekonomisi aleyhine çikan yazi ve rakkamlar dan gereginden fazla etkilenen New York Bankalari, kredi ilis kilerinde gereginden fazla hassas davranmaya baslamislardir. Örnegin uzun süredir hazirligi süren ve bir noktaya ulastigi bi linen 500 Milyon Dolarlik 7 yil vadeli Merkez Bankasi Borç lanma islemiyle ilgili imzalar bir türlü atilamamaktadir.
Iste bunlar Ozal’in ABD seyahatinde “alis veris listesinin ana kalemleri”dir. Ne yazik ki, bu konulardaki basari “gözle gö rülemez” anlatilamaz veya anlatilmaz”.
Onun için Özal bu gezisini “baska seylerle süslemek” duru mundadir. Süs veya herkesin anlayabilecegi konu ABD ile dis ticaret iliskilerinin gelistirilmesidir.
Türkiye’nin ABD ile (sivil dis ticareti) devamli açik vermek tedir. 1980 yilindan buyana, ithalat, ihracat ve dis ticaret açigi milyon dolar olarak söyledir:
Yillar Ithalat Ihracat Açik
1980……………….442………………….. 127……………………….315
1981 …………….589………………….. 268……………………….321
1982 ………………814………………….. 252……………………….562
1983 ……………..695………………….. 232……………………….463
1984 ……………1.073………………….. 368……………………….705
Türkiye’nin ABD’ne geçen yil satabildigi mallar (bin dolar) olarak söyledir:
Tütün………………………………………………………………135.601
Pamuklu kadin giyim esyasi…………………………………………….23.815
Ferro-krom ……………………………………………………….19.266
Ham bezler ………………………………………………………..15.724
Kurutulmus kayisi…………………………………………………….11.624
Deri giyim esyasi…………………………………………………….10.054
Yün hali ………………………………………………………….9.981
Digerleri ……………………………………………………….141.935
Görülüyor ki, Türkiye ABD’ye birsey satamamaktadir. ABD’nin Türk testil ürünlerine uygulamaya kalktigi kisit lamalarla ilgili gürültü, bunca yetkilinin gidip gelmesi 25 mil yon dolari geçmeyen bir ihracat ile ilgilidir.
Buna ragmen acaba Ozal’a neden genis bir özel sektör he yeti refakat edecektir. Öze! sektör heyetinin Özal’n refakati, ti caretten çok, bir moral ve destek amaci tasimaktadir. ABD Yö: netimi için Özal’in Türkiye’nin is çevrelerinin güvenine ve tam destegine sahip olmasi çok önemli bir noktadir. ABD Yöneti mi disinda ABD’deki uluslararasi kuruluslar ve New York ban kalari da buna dikkat ederler. Türkiye’nin önde gelen isadam larinin Ozal’a refakati bu bakimndan önemlidir. Yoksa, refa katteki heyetin, sadece bu gezi vesilesiyle, herhangi bir ticari baglanti kurmasi veya ticari iliskileri gelistirmeye katkida bu lunmasi söz konusu olamaz.
Buraya kadar sayilanlar, Özal’in ziyaretinin “Türkiye için” önemidir. Bu ziyaretin ABD Yönetimi için de önemi var dir ki, “davet vaki olmustur..” Özal’in ziyaretinin ABD açisin dan önemi nedir?
— Türkiye’nin ABD ile (sivil dis ticareti) yaninda bir de (sivil olmayan dis ticaret iliskisi) mevcuttur. Bu iliski silah ve askeri malzeme alim satimlaridir. Türk Silahli Kuvvetlerinin moder nizasyonu Programi çerçevesinde son zamanlarda artan mik tardaki alimlarda ABD’li saticilar agirliklarini korumak istemek tedir.
— Türkiye’nin yeni alt yapi yatirimlarinda (Telekominikas yon, Demiryolu Ulastirmasi, Sivil Uçak Alimlari, Enerji Tesis leri Yapimi gibi) ABD menseli mallarin giderek kaybolan agir liginin tesisi önem tasimaktadir.
— Türkiye’de bazi ABD bankalarinin sube açmasiyla ABD finans çevrelerinin Türkiye’deki riski genislemistir. Türkiye’de istikrarli ve uzun dönemli bir Hükümet, ABD finans çevreleri nin de özlemidir. .
— Nihayet ABD’nin Orta Dogu’daki siyasi iliskileri içinde Türkiye’den belli bekleyislerinin olmasi normaldir.
Iste bütün bunlar gözönüne alinirsa, söylenecek tek söz kal maktadir: “ÖzaPin ABD gezisi, Türkiye için önemlidir,..”

 

Sende yorum yap