ABD FİRMALARI HER ŞEYİ BAŞKA ÜLKEDE ÜRETİYOR

, , Sende yorum yap

ABD FİRMALARI HER ŞEYİ BAŞKA ÜLKEDE ÜRETİYOR

OLAYLARIN İÇİNDEN / Tevfik Güngör

Eskiden belli ürünlerde “Made in USA” etiketi olurdu. Şimdilerde tüketiciye sunulan her türlü ürün, ABD dışından geliyor. Markalar Amerikan ama üretici firmalar dünyanın en fakir ülkeleri.

ABD’de çok üst gelir grubuna hitap eden markalar var. Bunlar normalde 200 dolara satılan ayakkabıyı 800 dolara satıyor… Bu tür markalı ürünler eskiden ya Amerika’da ya da Fransa, İtalya gibi Avrupa ülkelerinde üretilirdi.

Şimdilerde tüm üretim fakir ülkelere kaymış durumda… Normal fiyatı 200 dolar olan ayakkabının ucuzcusu, ismi duyulmamış bir markayı Çin’de ürettiriyor, 50 dolara satıyor. Onun yanında ünlü markanın 800 dolara sattığı ayakkabıya bakıyorsunuz. O da Çin’de üretilmiş.

İşin ilginç yani ucuz emek nedeniyle ABD firmalarının üretim yaptırdıkları Çin’e simdi birçok sayıda rakibin çıkmış olması.

Ünlü markaların ünlü mağazalarda satılan ürünlerinin nerede yapıldığına bakıldığında şaşırmamak mümkün değil.

Mısır, Ürdün, Hindistan, Pakistan gibi ülkelerde giyim eşyaları üretiliyor. Türkmenistan, Moldavya, Romanya, Bulgaristan gibi ülkeler konfeksiyon isine girmiş. Malezya, Tayland, Filipin kaynaklı ürünler, pazarı işgal etmiş.

Elektrikli aletler, bilgisayarlar, fotoğraf ve film makineleri eskiden ABD dışında sadece Japonya’da yapılırdı. Sonra Tayvan devreye girmişti. Şimdilerde tüm bu ürünler Çin’de yaptırılıyor.

Bu tablo gösteriyor ki, ABD’nin ve Avrupa’nın ünlü markaları artik kendi ülkelerinde üretimden vazgeçmis, en ucuz işçiliğin olduğu ülkelerde üretim yapıyor, düşük maliyetin üzerine marka kazancını ekleyerek para yapıyor.

Buradan alınacak dersler var (1) Türkiye, ucuz işçiliğe dayalı olarak yabancı markalar için yaptığı üretimi uzun süre sürdüremeyecek. Ya rakiplere is kaptırmamak için isçilik maliyetini devamlı aşağıya çekecek, ya da devamlı is kaybına uğrayacak. (2) Türkiye’de fason üretim tekstil sektöründe. Bu sektörde ileri teknoloji söz konusu değil. Türkiye, teknolojiye dayalı fason üretim alanına giremedi. Ucuz isçilik ile bur tür fason isleri alan fakir ülkelerde büyük ölçüde teknoloji birikimi oluşuyor. Bir süre sonra bu ülkeler fason yaptıkları ürünleri kendi markalarıyla pazara çıkarma şansına sahip olabilecek.

Biz bu gelişmeleri iyi değerlendiremiyoruz. Bir sanayileşme stratejimiz yok. Türkiye kısa, orta ve uzun dönemde nasıl bir sanayileşme ile kalkınacak? Bugün büyük ölçüde tekstile dayalı sanayi ürünü ihracatını nasıl çeşitlendirecek?

Bunlar çok önemli, tartışılması gereken konular. Tartışma yetmiyor, bu konularda Türkiye’nin politikalar oluşturması zorunluluğu var.

 

Sende yorum yap