565 yazar, her gün ne yazar?

, , Sende yorum yap

Türkiye’de gazete sayisinin çok oldugunu biliyorsunuz. Acaba en çok satan 27 gazetede 565 köse yazannin her gün “ahkam kestigini” de biliyor musunuz?
Semsi Yücel’in yönetiminde Faruk Tür-koglu’nun koordinatörlügünde, küçük bir ekip, çok güzel haftalik ekonomi dergisi hazirliyor. Haftalik Ekonomist Dergisi’nde her hafta örgün projeksiyonlar, arastirmalar yer aliyor.
Türkiye’de bir çok bilim ve arastirma kurulusunun yapmadigi çalismalar yapiliyor. Bu çalismalarda yer alan kisa ve orta vadeli projeksiyonlar da büyük ölçüde gerçek çikiyor.
Ekonomist’in bir önceki hafta yayinlanan sayisinda Tayfun Üçer’in ilginç bir arastirmasi vardi. Tayfun Üçer, 27 gazeteyi incelemis. Her gazetede kaç köse yazari var, köse yazarlarinin gazetedeki yerleri ne kadar bunlari hesaplamis.
27 gazetede toplam 565 köse yazan var.
Köseler tutulmus. Her köse basinda (yani sayfada) bir yazara rastlamak mümkün.
Bazen köseler de yetmiyor. Sayfanin ortasinda, altinda bile köseler açiliyor. Kimi görüse göre, okur bunca yazan birarada görünce dörtköse oluyor!
Yazar basina düsen okur açisindan rekor, geçtigimiz ay yayin hayatina atilan Siyah Beyaz adli gazetede. 2.135 tirajina karsin 21 yazan var. Yani her yazanna 102 okur düsüyor.
Köse yazarinin en çok oldugu gazete ise Milliyet. Bu gazetede, büyük bölümü her gün, bir bölümü de haftada bir yazmak üzere tam 51 köse yazan var.
Milliyefi 47 köse yazariyla Yeni Yüzyil, 46 köse yazanyla Hürriyet, 42 köse yazariyla Sabah, 40 köse yazanyla Türkiye ve Evrensel izliyor. Köse yazarlari sayisina spor ve magazin sayfalarinda yazanlar da dahil.
Köse yazan rezervi açisindan en fakir gazete Posta. Sadece 12 köse yazari var. 20’nin altinda köse yazan istihdam eden diger gazeteler ise 18’er yazarla DÜNYA ve Aksam, 16 yazarla Takvim ve Meydan.
Bir de cetveli alip, köse yazari için ayrilan alanin toplam gazetedeki oranini hesapladik.
Rekor, DÜNYA Gazetesi’nde. Gazetenin tam yüzde 17’si köse yazarlarina ayrilmis. DÜNYA’dan sonra yüzde 15.5 ile Türkiye, yüzde 15.2 ile Sabah geliyor. Diger gazetelerde de “köse”lere aynlan pay yüzde 10’a yakin.
Daha 10 yil öncesine kadar köse yazari nüfusumuz 50’yi geçmezken, bugün 500’ü asiyor.
Ekonomist yazarlari Hasan Pulur’a sor-. muslar: “-Bu kadar köse yazan nereden çikti?” diye.
Peki bu artis neden kaynaklaniyor? Bu soruyu Babiali’nin en kidemli köse yazarlann-dan Hasan Pulur’a soruyoruz.
Pulur, gazete sahiplerinin ise arz talep dengesiyle yaklastigi görüsünde. Eger okuyucunun talebi olmasa, sayinin bu kadar artmayacagini savunan Pulur, “Gazete sahipleri bir süpermarket olarak düsünüyorlar bu isi… Moda oldu ya isteyen istedigini okusun diye her reyona ayri mal koyuyorlar” diyor.
Pulur, kendi yetistigi dönemi anlatmadan da geçemiyor. “1958’de Milliyet’e geldigim zaman iki tane yazar vardi. Birinci sayfada Refi Cevat Ulunay, üçüncü sayfada Peyami Safa… Resat Ekrem Koçu da tarih sohbetleri yaziyordu.
Cumhuriyet’te de basyazar disinda bir-iki köse yazan vardi. O zaman köse yazarligi bizim için ulasilmaz bir tabuydu.”
Hürriyet Gazetesi’nde, “Bir Günün Hikâyesi” adli köseyi hazirlayan Yalçin Peksen de köse yazan nüfusundaki artisi degerlendirirken, Hasan Pulur’a benzer gerekçeler söylüyor.
Peksen, “Bu halkin istegi gibi geliyor. Halk televizyondan haberleri aliyor, bunun disinda zevk almak için köse yazan okumak istiyor. 4-5 gazete birden alanlarin amaci da bu…” diyor.
Köse yazarlari, köken olarak iki gruba ayriliyor. Meslekten, yani muhabirlikten yeti-
senler ve ikinci is olarak yazarlik yapanlar.
Meslek disindan köse yazarlarinin büyük bölümü, ekonomi ve spor sayfalarinda. Genellikle akademisyen ya da isadamlari ekonomi sayfalarinda yaziyor. Kimi pembe gözlügüyle, kimi kara gözlügüyle yorum yapiyor.
Hasan Pulur “sonradan olma” köse yazar-lanna tepkisini, “Gazeteler, en mutena köselerine ilan almayip, eski komiklere, sarkicilara, psikanaliz yapilsa ruh hatasi olmasi muhtemel kisilere yazi yazdiriyorlar” diye dile getiriyor.
Uzun süredir Türkiye’de yasayan The Economist Dergisi ve The Times Gazetesi Temsilcisi Andrew Finkel, “Muhabirler çavusa benziyor, ama herkes albay olmak istiyor” diyor.
Finkel, Türk basininin durumunu oldukça garipsiyor. “Çünkü” diyor, “Köse yazarinin isi garip. Hem haber veriyor, hem yorum yapiyor. Bakiyorsunuz ilk sayfada haber var ama devami köse yazisi. Oysa haberin içine yorum girdi mi objektif olmaz. Mansette bile yorum var. Bence bir gazetenin asil görevi haber vermek olmalidir. Ayrica tüm yazarlar bazen ayni seyi yaziyor.”
Ekonomist Arastirma Grubu (kendi degerlendirmelerine göre) köse yazarlarini gruplara ayirmis. Bu ilginç gruplamayi da sayin okuyucularima aktarmak istiyorum:
Haber verenler: Yorumdan çok haber agirlikli çalisiyorlar. Yönetici olmalarina ragmen, adeta muhabirleriyle yarisiyorlar. En büyük avantajlari muhabirlerin ulasamadigi isimlere kolayca ulasmalari, açamadigi kapilan açabilmeleri. En basarili örnekleri Er-tugrul Ozkök, Yavuz Donat ve Güneri Civaoglu.
Bilgi verenler: Kösede ahkam kesmek yerine, güncele bagli kalarak okuyucuyu bilgilendiriyorlar. Konunun uzmanlan ile görüserek rakamlari yorumlayarak, neyin, ne oldugunu anlatmaya çalisiyorlar. Güngör Uras en basanli örnegi.
Toplumun vicdanlari: Yolsuzluk, rüsvet ve haksizliklarin üzerine israrla gidiyorlar. Halkla diyaloglari iyi. Okurlari çok. Emin Çölasan ve Ugur Dündar bu ekolün öncüleri.
Yorum yapanlar: Mansetindeki haberi ya da gündemdeki konuyu, gazetenin genel politikasi çerçevesinde yorumluyorlar. Adeta, gazetenin sagduyusu gibiler. Oktay Eksi, Altan Öymen, Güngör Mengi, Mustafa Bal-bay bu türden…
Fikracilar: Büyük yolsuzluklardan sokaktaki çamura kadar genis bir yelpazede yaziyorlar. Genelde Babiali ekolünden geliyorlar. Hasan Pulur, Rahmi Turan ilk akla gelen isimler.
Izlenimciler: En popüler örnegi Hincal Uluç. Köselerinde fikradan bulmacaya, yemek elestirisinden siyasete ne ararsan var. Uluç’un açtigi yoldan Can Atakli, Serdar Turgut, Ayse Arman ve Fatih Altayli ilerliyor.
Güncel kulisçiler: Önceleri imzasiz olarak baslayip son yillarda bir ekiple hazirlanan köseler. Olaylar hem elestirel, hem mizahi ele aliniyor. Öncüleri Melih Asik ve Yalçin Peksen. Ideologlar: Köselerini kendi siyasi görüsünü empoze etmede bir araç olarak görüyorlar. Ha-
berle karisik kendi bakis açilariyla yorum var. Ikinci Cumhuriyetçiler’den Ahmet ye Mehmet Altan kardesler, Cengiz Çandar, Islamci kesimden Fehmi Koru ve Abdurrah-man Dilipak en taninan örnekler.
Ekonomistler: Bakis açilanna göre kara ve pembe gözlüklüler diye ikiye ayrilabilir. Pembe gözlüklüler her firsatta ne kadar iyiye gittigimizi anlatirken, kara gözlüklüler yeni bir krizin ne zaman patlak verecegi üzerine tahminler yürütüyorlar. Necati Dogru, Osman Ulagay, Enis Berberoglu, ekonomiyi en iyi yorumlayan kalemlerden.
Ekonomi kulisçileri: Nedense kadinlarin tekelinde. Her toplantida, her gezide onlan görmek mümkün. Birçok sirketin, isadaminin seceresini ezbere sayabilirler. Is dünyasindaki her gelismeyi ilk onlar duyar. Meral Tamer en kidemlileri.
Dert babalari: 3 ayri alanda görmek mümkün. Ilk kategoride Ahmet Vardar, Yalçin Bayer, Yildirim Çavli gibi kisisel ve toplumsal sorunlari yazanlar, kulak çekenler var. Ikincisi Güzin Ablalar, Gönül Ablalar… Son türü ise tüketici abileri, ablalari. Meral Tamer, Erkan Çelebi, Filiz Çiçek’ten sonra her gazete birer tane yetistirdi.
Dedikoducular: Özellikle medya dedikodulari çok gözde. Meclis koridorlanndan sahne kulislerine kadar her tür haberin yaninda dedikodu köseleri de var. Magazinde Rifat Ababay, Aykut Isiklar, Kenan Erçetingöz dedikodu yazarlarinin basinda geliyor.
27 gazetedeki köse yazarlari
Köse Köse
Gazeteler Net satis yazari Gazeteler Net satis yazari
Hürriyet 771.214 46 Sabah 876.106 42
Milliyet 317.637 51 Evrensel 21.930 40
Türkiye 281.942 40 Bugün 51.704 4
Spor 185.321 10 Fotomaç 196.038 4
Meydan 47.232 16 Fotospor 17.492 4
Posta 445.031 12 Y. Günaydin 18.714 6
Cumhuriyet 50.270 30 S. Tan 36.020 3
Y. Safak 9.861 10 Yeni Yüzyil 55.689 47
M. Gazete 34.107 22 Takvim 397.056 16
Akit 23.000 18 Siyah Beyaz 2.135 21
Ortadogu 12.985 14 Zaman 380.529 32
Hürses 2.513 6 Aksam 89.142 18
Iktisat 2.249 22 DÜNYA 32.619 18
Y. Sayfa 1.948 13 TOPLAM 4.332.220 565

 

Sende yorum yap