500 milyon dolarlık kredi

, , Sende yorum yap

Merkez Bankasi’nin dünya para piyasalarindan toplamak üzere yola çiktigi 500 milyon dolarlik kredinin geçtigi miz hafta içinde tamaminin taahhüt edilmis olmasi önemli bir olaydir.
1980 Yilinin öncesi günlerde dünya piyasalarinda “bor cunu ödeyemiyen bir ülke” olarak,kredi itibarini yitiren Türk iye’nin bes yil gibi bir süre sonra 500 milyon dolarlik kredi yi toparliyabilecek çizgiye erismesi, uygulanan ekonomik politikalarin yurt içinde genis tenkitlerle karislasmasina rag men, yurt disinda begeni gördügünü ortaya koymaktadir.
Bes yüz milyon dolarlik taahhüdün tamamlanmasi iki grup yöneticiye “yurt disindan veriljn basari belgesi”nite legini tasimaktadir.
Birinci grup, 24 Ocak 1980 kararlarini uygulayan Tur gut Özal ve arkadaslaridir.
ikinci grup ise, yurt disinda Türkiye’nin kredi itibarinin tek Irar tesisi amaciyla gayret gösteren, önce mevcut borçla rin ertelenmesi çalismalarini basari ile sonuçlandiran ve daha sonra yeniden borç toplayabilecek iliskileri kuran Merkez Bankasi yöneticileridir.
Merkez Bankasi Baskan Yardimcilarindan Zekeriya Yil dirim’in özellikle 500 milyon dolarlik taahhüdün tamamlan masinda büyük gayreti oldugu bilinmektedir.
Dünya piyasalarindan Citibank’in öncülügünde toplana cak olan 500 milyon dolarlik kredi, 19 banka tarafindan taahhüt edilmektedir. Bu 19 bankanin 8’i Amerikan, 3’ü Körfez Ülkeleri, 3’ü Federal Alman, 3’ü Fransiz bankasi dir. Ayrica birer Japon ve Fransiz bankasi vardir.
Yedi yil vadeli kredinin faizi, dünya para piyasalarinda, bankalar arasi cari faiz oraninin, (yüzde 1.25) üzerin de olacaktir. Bu faiz sarti ve yedi yillik vade, Türkiye’nin geçmis borçlanmalarina göre, “olumlu” bir sart seklinde de gerlendirilmektedir.
Besyüz milyon dolarlik kredi ile ilgili girisim, “sanssiz bas lamis”, buna mukabil “iyi sonuçlanmistir. Sanssizlik, kre di isleminin uzamasina ve hatta bir ara ümitsizligin belirme sine neden olmustur. Yabanci kredi kuruluslarinin ifadele rine göre sanssizligin iki nedeni vardir:
(1) Türkiye, kredi isleminin “öncülügünü yapmak üze re” iki banka arasinda seçim yapmak zorunda kalmistir. Bu Amerikan bankalari: Citibank ve Morgan Guaranty’dir. Türkiye’de subesi bulundugu için Citibank’a liderlik verilince, (daha önceki dönemlerde Türkiye’ye yakinligi bilinen) Mor gan Guaranty (belli bir kirginlik göstererek) sahneden çe kilmis, ve kredi islemine soguk davranmaya baslamistir.
(2) Bazi çevreler, kredi itibarini tamamen yitiren bir ül kenin, bes yil gibi kisa bir süre sonra, hem de 500 milyon dolar gibi önemli bir rakkam ile dünya piyasalarina çikma sini “fazla iddiali” bulmuslar, Türkiye’nin (en fazla 350-400 milyon dolar) kredi limiti ile borçlanabilecegini ileri sürmüs lerdir.
500 Milyon dolar dis kredi Türkiye’nin ekonomisini dü zeltecek, sorunlara çözüm getirecek büyüklükte bir kredi de gildir. Fakat bu miktar bir kredinin, açiklanan sartlar ile te min edilmesinin, “dis dünyada Türkiye’nin kredi itibarinin düzeldigini belgelemesi” önemlidir.
Bu kredinin tamamlanmasiyla ilgili çalismalarda Merkez Bankasi sorumlularinin, Türkiye’de subesi bulunan ya banci bankalardan büyük destek görmeleri ilgi çekicidir. Hü kümet, Türkiye’de sube açmalarina izin verdigi yabanci ban kalarin yardimlarinin ilk meyvasini toplamis olmaktadir.
Ne kadar ilginçtir ki, Fortune Dergisinde, dis borç yükü en agir “gelismekte olan 10 ülke”nin sekizincisi olarak Türk iye’nin isminin yayinlandigi gün, 500 Milyon dolar daha borçlanma imkaninin gerçeklesmesi Türkleri sevince bog maktadir.
Sadece “Fortune International” ve “The Wall Street Jo urnal’da çikan haberler, “500 milyon dolar dis kredi topar liyabilme becerisinin önemini” açikça ortaya koymaktadir.
Fortune International, en fazla dis borç yükü altindaki ge lismekte olan 10 ülkenin (Brezilya, Meksika, Arjantin, Ko re, Endenozya, Venezüella, Filipinler, Türkiye, Sili ve Ko lombiya) toplam 439.1 milyar dolarlik dis borcu içinde 25.3 milyar dolar ile % 6 paya sahip Türkiye’nin problemlerini sergilemektedir.
The Wall Street Journal ise, Türkiye’nin 500 milyon dolar kredi taahhüdünü tamamlamasini basarisindan sözedecek yerde, 12 hafta boyunca ne gibi güçlüklerle karsilastigini hi kaye etmektedir. The Wall Street JournaPin Türkiye için siraladigi olumsuz yorumun özeti söyledir:
(1) Kredi toplama teknigi ancak çok gelismis ülkelerin borçlanmalarinda kullanilan, iddiali uygulamalari kapsamak tadir. (2) Borç ertelemelerini yeni bitirmis bir ülke için 500 milyon dolarlik miktar çok fazladir. (3) Kredi yapisinin an lasilamamasi yaninda Türkiye’nin borç takvimi de henüz açikliga kavusamamis durumdadir. (4) Morgan Guaranty’ nin bir yetkilisi “Türkiye’ye iyi sanslar dileriz. Ama bu kre diye katilmadik. Çünkü kredinin yapisini begenmedik” de mistir.
Iste bütün bunlar dikkate alindiginda “500 milyon dolarlik kredi taahhüdünün tamamlanabilmis olmasi” bir basaridir.

 

Sende yorum yap