1980 yılından sonra ithalat rejimindeki değişikliklerin seyri ve boyutu

, , Sende yorum yap

AET’de tam üyeligin getirecegi mükellefiyetler karsisinda Türk iye’nin entegrasyona “uyum yeteneginin” ölçülebilmesinde bir gösterge, 1980 yilindan buyana “ithalat rejimlerindeki” degis menin seyri, Türkiye’nin ithalat rejimindeki ciddi degisiklikleri “ger çeklestirebilme ve hazmedebilme” sürecidir. Onun için, asagida 1980 yilindan sonra degisiklikler özet olarak verilmistir.
1980 Yili
1) Nakdi teminat oranlari düsürülmüs, dökme demir, demir ve çelikler ithalatina yü>de 10 teminat orani getirilmistir. Savunma ve emniyet ihtiyaçlari hariç kamu sektörü ithalati yüzde 10 ora ninda nakdi teminata tabi tutulmustur.
2) Ham petrol, fuel-oil, LPG, benzin, gazyagi, motorin, gübre hammaddeleri, traktör, CDK parçalan yüzde l teminata tabi tu tulmustur.
3) Piyasada mal darligini yaratan tekellesmeyi önlemek, iç pi yasada bulunmayan mallarin ithaline imkan taninmis, sanayicinin hammadde ithaline kolaylik taninmistir.
4) Ithal müsaadelerinin uzatilmasi ile ithalat transferlerinde çe sitli kolayliklar getirilmistir.
1981 Yili
1) Formaliteleri ortadan kaldirmak ve spekülatif piyasa hare ketlerine mani olmak amaciyla TiM (Tahsisli Mallar Listesi) uygu lamasina son verilmistir.
2) ithalatta alman teminat oranlari düsürülmüs, teminatin tah silinde kolayliklar saglanmistir.
3) Fiyat istikrarin saglanmasi maksadiyla, yüzde l nakdi temi nata tabi mallara seker, bitkisel yaglar, yagli tohumlar, mamul yag lar, kamyon, treyler çekici, ilaç ve ilaç hammaddeleri ilave edil mistir.
4) Gemiler hariç, kullanilmis mal ithalati DPT’nin izniyle serbest birakilmistir.
5) En az 10 birimlik filolar halinde en az 50 ton yük tasiyabilen TIR alimlari tesvik edilmistir.
1982 Yili
1) Iç piyasanin düzenlenmesi ve fiyat istikrann saglanmasi mak sadiyla “Fon Ödemek Suretiyle ithal Edilecek Maddeler” listesi ih das edilmistir.
2) Ithalattan yüzde 2 oraninda fon alinmasina baslanmistir.
3) Kur farklarinin taksitlerle ödenmesi imkani getirilmistir.
4) Sanayici ve imalatçilar II. sayili liberasyon listede “Acil ve Za rurî ihtiyaçlar için” kaleminden yapilacak ithalatin limidi 3 bin do lardan 5 bin dolara yükseltilmistir.
5) 4 Nisan 1982-21 Agustos 1982 tarihleri arasinda AET’den yapilacak ithalatta yüzde 15 oraninda fon alinmistir.
1983 Yili
1) 1983 yili basindan itibaren, tüm ithal islemlerinin serbest dö viz esasina göre yürütülmesi esasi getirilmistir.
2) ithalattan alinan teminat oranlari indirilmis ve Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti’nden yapilacak ithalatta yüzde l oraninda te minat alinmaya baslanmistir.
3) 100 Milyon dolarin altinda kalan ithal bedellerin bankalarca transfer zorunlulugu getirilmistir.
4) Döviz tevdiat hesaplarindan, kendi ihtiyaçlari için döviz ka zandinci hizmetleri yapanlar, hiçbir merciiden izin almaksizin i halat yapabilme imkani saglanmistir. (II sayili liberasyon listeden yapilacak ithalat hesap girislerinin yüzde 20’si sinirlidir.)
5) Kur farklari ile yüzde 2 fondan muaf tutulacak ithalat belir lenmistir.
1984 Yili
1) ithali yasak maddeler ve fon ödemek suretiyle ithal edilecek maddeler listesi ihdas edilmistir. Buna göre;
a) ithali yasak mallar,b) Müsaadeye tabi mallar, c)LiberemaIlar, d) Fona tabi mallar, olmak üzere ithal mallar 4’e ayrilmistir. Yenii uygulama ile libere mallar ilan edilmemekte, yasak ve müsaadeye tabi mallar listesinde yer almayan mallar libere kabul edil-, mektedir.
2) Dis ticareti devletlestirmis ülkelerden yapilacak ithalat, ken di ihtiyaçlari için kamu kuruluslar ile son 12 ayda 50 milyon do lardan fazla ihracat yapmis bulunan ihracatçi sermaye sirketlerine taninmistir.
3) Döviz tevdiat hesaplarindan ma! ithal etme siniri yüzde 20’den yüzde 25’e çikarilmistir
1985 Yili
1) 1984’de oldugu gibi müsaade edilmeyen ve müsaadeye ta bi mallar listesi Resmi Gazete de yayimlanmakta, listelerde yer al mayan maddelerin ithali serbest birakilmakta, ancak gümrük ver gisine ek olarak fon kesintisi uygulanan maddeler Fon listesinde ayri bir liste halinde verilmektedir. Fon tutarlari fiili ithal tarihinde bankalarca tahsil edilerek Toplu Konut Fonu’na zamaninda inti kali için müeyyide getirilmistir.
2) Yatirim tesvik belgesi bulunan firmalara dis ticareti devlet-lestirmis ülkelerden dogrudan ithalat yapabilme imkani verilmis tir.
3) Sanayici Kamu Sektörü ayirimi yapilmaksizin % 7.5 temi nat uygulanmaya baslanmistir.
1986 Yili
1) 1986 Yili ithalat Rejimi’nin 15’inci maddesine su paragraf eklenmistir; ,
“Madde politikasinin takibi, iç piyasanin düzenlenmesi ve.fiyat istikrarinin saglanmasi amaciyla; Fon Ödemek Suretiyle ithal Edi lecek Maddeler Listesine, birim esasina’500 $’a ve CIF bedelinin % 50’sine veya gümrük vergi, resim ve harçlari toplamina kadar fon tesbiti suretiyle yeni bir madde ilave edilmesi; sözü edilen lis tede yer alan fon tutarlarinin indirilmesi veya % 50 nisbetine ka dar artirilmasi veya bu listede mevcut bir maddenin çikarilmasi Bas bakanlik Hazine ve Disticaret Müstesarliginca yapilir.”
2) Sanayici ve ihracatçilar kendi üretim ve ihracat faaliyetlerin de kullanmak üzere 10 bin dolarlik limit dahilinde ithal taleplerini bagli bulunduklari odalara veya ihracatçi birliklerine müracaatla ithalat yapabilecekler. Ayrica küçük sanayici, imalatçi, uluslara rasi nakliye firmalari, turizm belgeli isletmeler de 5 bin dolarlik ta leplerini kullanabileceklerdir.
3} Liberasyona tabi mallar listesi genisletilerek müsaadeye tabi mallar listesi 625 kalem maldan 245 kaleme düsürülmüs, fon lis tesi de artirilmistir.
4) Gümrük vergi oranlari ile fon kesintileri yeniden belirlenmis tir. Fon listesi 250’den 379’a yükseltilmis, 367 adet malda da güm rük vergisi azaltilmistir.
5) Fon kesintilerin bankalar yaninda PTT’ye de yatirilabilme im kani taninmistir.
6) Yasak mallar listesi kaldirilmis, bu mallar müsaadeye tabi mal lar listesine alinmistir.

 

Sende yorum yap