15 banka ve yüzde 30 fark

, , Sende yorum yap

Merkez Bankasi faizin üst sinirini belirleme karari aldi. Bu söyle yapiliyor:
– Merkez Bankasi’nin seçtigi 15 bankanin uyguladiklari faiz oranlari bir ka- gida yaziliyor: Bunlar toplaniyor. Sonra 15’e bölünüyor. Böylece 15 bankanin
uyguladiklari ortalama faiz orani bulunuyor.
– Merkez Bankasi bu ortalama orana yüzde 30 ekleme yapiyor. Bulunan rakami, faizin üst sinin olarak ilan ediyor.

Merkez Bankasi’nin seçtigi 15 banka sunlar:
Ziraat Bankasi, Emlak Bankasi, Halk Bankasi, Vakiflar Bankasi, Is Bankasi,
Yapi Kredi Bankasi, Akbank, Garanti Bankasi, Tütünbank, Demirbank, Türk
Ekonomi Bankasi, Koçbank, Osmanli Bankasi, Körfezbank, Citibank.
15 banka arasina giremeyenler “seçimin hangi kistaslara göre yapildigi belli
olmadigindan” listeye itiraz ediyorlar.
Liseteye giremeyenlerin itirazi genellikle “prestij itirazi”. Kamuoyuna bu 15 bankanin Merkez Bankasi-tarafindan en güvenilir banka olarak takdim edildigi intibainin dogmasindan rahatsizlar. Buna karsilik Merkez Bankasi’nin Yaman Baskani su açiklamayi yapmis:
“5 Nisan tarihinde döviz kuru belirlenmesi” konusunda 10 bankanin kurlarinin dikkate alinacagi açiklanmisti. 5 Agustos’ta bu bankalarin sayisi 15’e çikarildi ve bunlarin faizlerinin mevduat faizi üst sinirinin belirlenmesinde rol oynamasi söz konusu oldu. Hem döviz, hem de Türk Lirasi’nda aktif islem yapan bankalarin seçiminde daha evvel nisan ayinda yapildigi gibi kamu-özel, yerli-yabanci, çok az subeli bankalar arasinda denge kurulmaya çalisilmis olup, seçilen bankalarin digerlerinden daha güvenilir olmasi gibi düsünce tasinmamaktadir.”
***
Konunun bir de teknik yani var…
Önce size toplam mevduatin yüzde 90’ini kasalarinda bulunduran 9 banka-
nin isimlerini ve bir ay vadeli mevduata verdikleri faizi siralayalim.

Kamu bankalari
Ziraat % 50.0
Halk % 50.0
Emlak % 50.0
Valaf % 50.0
Özel bankalar
Is % 47.0
Ak % 47.0
Yapi Kredi % 47.0
Garanti % 47.0
Osmanli % 47.0
Ortalama faiz % 48.5

Simdi ne görüyoruz: Mevduatin yüzde 90’ini toplayan 9 kamu ve özel sektör
bankasinin 1 aylik mevduata verdikleri ortalama faiz yüzde 48.5’dur.
Bunun yüzde 30’u, 14.55 eder. Ekleyiniz 48.5’e, sonuç yüzde 63’dür.
Halbuki Merkez Bankasi 1 aylik mevduatin üst sinirini yüzde 69.3 olarak
ilan ediyor.
Neden? Çünkü 15 banka listesine giren ve çogu mevduat toplamayan bankalar mevduatda büyük payi oldugu için serbest hareket imkâni olmayan bankalardan daha fazla faiz verebiliyor.
Ve de bu nedenle yukarida adi verilen 9 büyük bankanin faiz ortalamasi, diger bankalarin yüksek faizlerinin etkisinde yüzde 48.5’den; yüzde 53.3’e tirmaniyor. Yüzde 53.3’ün yüzde 30’u, 53.3’e eklenince de, tavan olarak yüzde 69.3 rakami onaya çikiyor.
***
Simdi geliyoruz isin en hassas yanina… Büyük özel bankalarinin 1 aylik
mevduata ödedikleri faiz yüzde 47.0 iken, Merkez Bankasi’nin açikladigi ta-
van yüzde 69.3.
Büyük bankalar tavandan 22.3 puan asagidalar. Baska anlatim ile, tasarruf
sahibine verebileceklerinden yüzde 47.5 oraninda daha düsük faiz veriyorlar.
Bu çok çarpik bir durum; Bu tabloya göre iki ihtimal var:
– Bankalar tasarruf sahiplerine haklari oldugundan çok düsük faiz ödüyor.
– Bankalar mevduat sahiplerine verebilecekleri parayi veriyor… Ama Mer-
kez Bankasi bu gerçek faizin çok üzerinde bir tavan tespit ederek hem halki
yaniltiyor, hem de küçük bankalara spekülasyon kapisi açarak, onlarin bünyelerinin yipranmasina neden oluyor.
Anlasildigi kadari ile Merkez Bankasi da yanlisi görmüs durumda:
(1) Önce yüzde 30 farki yüzde 20’ye indiriyor. Böylece tavan ile büyük ban-
kalarin uyguladiklari faiz arasindaki büyük fark görünümü ortadan kalkacak.
(2) Fakat Merkez Bankasi 15 bankalik listeyi degistirmekte zorlaniyor. Çünkü liste bir dafa ilan edilmis. Eger daha objektif seçim kistaslari belirlenebilir ise örnegin bankalar toplam mevduatdaki paylarina göre siralanir ve bu sirada ilk bese, sekize, gören bankalarin faiz oranlari ortalamasi faiz tavani belirlemede esas alinir denilir ise, sorun kalmaz.

 

Sende yorum yap